Tekst roboczy
Przedsiębiorcy JDG ponoszą ryzyka biznesowe. Źródłami ryzyk są np:
- koniunktura gospodarcza (zmiany popytu na ich produkty, towary i usługi, cen materiałów, kosztów pracowniczych)
- zmiana prawa
- wzrost podatków
- nieuczciwość lub nadużywanie praw konsumenta w relacji B2C
- relacje gospodarcze z kontrahentami B2B
Nie zawsze można dobrze się przygotować do ryzyk. Nie wszyscy przedsiębiorcy są profesorami na uniwersytetach i wiedzą wszystko o wszystkim. Ich uczelnią jest życie gospodarcze na żywo ze wszystkim konsekwencjami, które odczuwają oni i ich rodziny. Nie będę tworzył nowego podręcznika ds. gospodarki. Skupię się na ostatnich latach.
Forsal.pl wymienił cztery plagi polskiego biznesu ostatnich lat:
- pandemia covid-19 (2020)
- Polski ład (2022)
- wojna w Ukrainie (2022)
- gigantyczny wzrost kosztów działalności gospodarczej, cen paliw i energii, presji wzrostu płac pracowniczych (2022-2023).
Warto prześledzić trochę dłuższy okres. W latach 2006-2022 rosła liczba podmiotów gospodarczych, w tym rósł udział JDG. W 2022 r. - gdy było 3,6 mln JDG (stanowiły one wtedy 87% wszystkich podmiotów w gospodarce narodowej) - zmalała liczba nowozarejestrowanych JDG (-20%) i dynamicznie rosła liczba zawieszonych JDG. Forsal.pl nazwał to zjawisko “największym spowolnieniem od czasu globalnego kryzysu finansowego sprzed dekady”.
Po wprowadzenia Polskiego ładu w I półroczu 2022 r. o 42% rdr wzrosła liczba wniosków JDG do CEiDG o zamknięcie działalności i o 46% o jej zawieszenie (patrz: interia biznes).
W okresie 2016-2022 zmieniało się zadłużenie JDG (liczba zadłużonych i wysokość zadłużenia):
- najpierw rosło wraz z poprawą koniunktury
- później malało (do 2022 r.), gdy nadchodziły gorsze lata (Forsal.pl).
Moim zdaniem przedsiębiorcy JDG (posiłkując się zewnętrznym kapitałem - kredytami):
- inwestowali, gdy obserwowali wzrost popytu na swoje dobra
- zamrażali inwestycje, spłacali swoje zadłużenia, kiedy spodziewali się spadku popytu.
Opisując trudną sytuację JDG na koniec roku 2022 W. Jopek (prezes Krakowskiej Kongregacji Kupieckiej) stwierdził: “Najmniejsze JDG są w najgorszej sytuacji, bo wydały już wszystkie oszczędności, nierzadko wyprzedały majątek, żeby przeżyć i utrzymać źródło utrzymania całych rodzin” (patrz - więcej w: Forsal.pl).
Tekst w onet (link-onet, 2025) opisuje tylko cząstkę problemów w codziennej pracy drobnego przedsiębiorcy JDG w modelu B2C - korepetytora:
- klient nie zapłaci za wykonaną pracę (usługę), bo nie
- klient wymaga nierealnych efektów pracy korepetytora
- za swoje niepowodzenia wychowawcze, lenistwo swojego dziecka, klient wini korepetytora
- klient najpierw zgadza się na warunki umowy ustnej, a później ją łamie
- klient próbuje szantażem wymusić ustępstwa finansowe na drobnym przedsiębiorcy
- klient wymyśla mnóstwo powodów by opóźnić płatność za wykonaną usługę, albo jej uniknąć (zgodnie z prawem przedsiębiorca musi terminowo odprowadzić podatek za wykonaną usługę bez względu na to, czy otrzymał za nią wynagrodzenie)
Nie można pominąć zagrożen wynikających z relacji gospodarczych z kontrahentami B2B.
Pomiędzy przedsiębiorcami zawierane są umowy cywilno-prawne: na zakup pojedynczego produktu lub usługi, albo wieloletnią współpracę. Umowy te nie podlegają ustawowym regulacjom, nie ma ochrony interesu praw stron umowy (jak jest w przypadku ochrony praw konsumenta w relacji B2C). Większy i silniejszy przedsiębiorca może dyktować niekorzystne warunki dla słabszego kontrahenta. Oszust może nie realizować postanowień umowy (jakość, realizacja na czas, opóźnianie płatności). Koszty tej współpracy ponosi słabszy kontrahent. Przy opóźnionej płatności (lub jej braku) musi on zapłacić podatki (VAT i in) za dostarczenie produktu, wykonanie usługi. Jeśli kontrahent oszukuje w odprowadzaniu VAT, to służby fiskalne ścigają jego niewinnego i uczciwego (ale nieświadomego oszustwa) kontrahenta. Oszukany przedsiębiorca może dochodzić roszczeń w wieloletnich i kosztownych postępowaniach sądowych. W trakcie postępowania sądowego oszukany przedsiębiorca może zbankrutować (jak wcześniej było z oszukanymi podwykonawcami włoskiego przedsiębiorstwa budującego w Polsce odcinki autostrad).
