Pracownicy etatowi (np. UoP), mianowani, z wyboru, pracownicy nieeatatowi (umowy cywilne UC) i pracownicy na w艂asny rachunek (samozatrudnieni JDG, czyli B2B i B2C) utrzymuj膮 system zdrowotny z podatk贸w dochodowych (PIT) i sk艂adek zdrowotnych (NFZ). Obci膮偶enia te nie s膮 r贸wne. Proporcjonalnie do dochod贸w wi臋cej p艂ac膮 JDG. Pracownicy etatowi otrzymuj膮 dodatkowo warto艣ciowe bonusy, ktore nie s膮 wliczane do ich dochod贸w, i od kt贸rych nie odprowadza si臋 podatku PIT i sk艂adki zdrowotnej (szczeg贸艂y przedstawi艂em w moich poprzednich opracowaniach - patrz: LISTA. Sk艂adka zdrowotna - fakty, analizy i wnioski (zbi贸r opracowa艅)). Istniej膮 grupy zawodowe, kt贸re nie p艂ac膮 sk艂adek zdrowotnych i podatk贸w, albo p艂ac膮 je w symbolicznej kwocie. Grupy te korzystaj膮 z systemu zdrowotnego utrzymywanego przez innych obywateli.
Co zmieni膰, by obci膮偶enia pracuj膮cych by艂y dla wszystkich takie same w obecnym systemie sk艂adkowo-podatkowym?
- Wprowadzi膰 ulgi dla JDG w p艂aceniu sk艂adki zdrowotnej.
- Obci膮偶y膰 wszystkich pracownik贸w sk艂adk膮 NFZ i podatkiem PIT od warto艣ci rynkowej otrzymanych dodatkowych bonus贸w niewliczonych do ich przychod贸w (list臋 przedstawi艂em w opracowaniu Bonusy pracownicze pozap艂acowe 07.2025).
- Zwrot od pa艅stwa dla JDG proporcjonalnej cz臋艣ci minimalnej sk艂adki zdrowotnej, kt贸r膮 przedsi臋biorca samozatrudniony musi zap艂aci膰 nawet przy uzyskanym dochodzie mniejszym od obliczonego dochodu ustawowego dla minimalnego wynagrodzenia brutto (UoP). Dotyczy to: dochod贸w JDG mniejszych od ustawowego minimum, braku dochod贸w lub poniesionych strat.
- Zwrot od pa艅stwa dla JDG ca艂o艣ci lub cz臋艣ci koszt贸w poniesionych na prywatne leczenie, kt贸rego nie mo偶na by艂o zast膮pi膰 leczeniem finansowanym przez NFZ bez uszczerbku zagra偶aj膮cemu funkcjonowaniu przedsi臋biorstwa. Dotyczy to sytuacji, gdy d艂ugie oczekiwanie w kolejce do lekarza specjalisty prowadzi艂oby do wstrzymania dzia艂alno艣ci gospodarczej i w efekcie: utraty biznesu, p艂acenia kar umownych dla kontrahent贸w B2B lub konsument贸w B2C. Du偶e ryzyko ponosz膮 przedsiebiorcy JDG nie zatrudniaj膮cy pracownik贸w lub nie korzystaj膮cy z us艂ug firm zewn臋trznych w dzia艂alno艣ci produkcyjno-us艂ugowej JDG (szczeg贸艂y w Role przedsi臋biorcy w firmie JDG, 09.2025).
- Wprowadzi膰 standardowe op艂aty sk艂adek zdrowotnych dla grup zawodowych zwolnionych z tego obowi膮zku lub p艂ac膮cych symboliczne kwoty lub niestandardowo zani偶one wzgl臋dem sk艂adek p艂aconych przez pracownik贸w UoP i JDG: np. rolnicy KRUS, duchowie艅stwo.
- Wprowadzi膰 op艂aty sk艂adki zdrowotnej, PIT i inne podatki dla rolnik贸w i os贸b prowadz膮cych dodatkow膮 i niezarejestrowan膮, pozarolnicz膮 dzialalno艣膰 gospodarcz膮 (JDG) - szara strefa.
Szczeg贸艂owe informacje o JDG, pracownikach UoP przedstawi艂em w: DANE. Czym jest JDG?, 07.2025.
